نوشته‌ها

مشکلات حس بینایی کودک و درمان آن

حس بینایی از جمله حواسی محسوب میشود که نیاز به تعریف خاصی ندارد اما به دلیل نقش مهم و کلیدی آن در جمع آوری اطلاعات حسی از محیط پیرامون، در بررسی اختلالاتی از جمله یکپارچگی حسی و اختلال پردازش حسی نقش کلیدی ایفا می نماید.

نشانه های مشکلات حس بینایی

نشانه های مشکلات حس بینایی

بطور کلی مشکلات حس بینایی سبب ضعف در مهارت های درک دیداری میشوند و به همین دلیل شناخت مشکلات این حس مهم محسوب می گردد.

نشانه های مشکلات حس بینایی

  • مشکل در کپی کردن از تخته
  • به راحتی با تزئینات و دکور اتاق دچار حواس پرتی می شود
  • هماهنگی چشم و دست ضعیف
  • مشکل در درک مطلب
  • شکایت زیاد از سر درد
  • عدم تمایل به نقاشی و نوشتن

علائم و نشانه های مشکلات حس بینایی همچون حواس دیگر به دو صورت حساسیت بیش از حد یا پر حسی(بیش حسی) و عدم حساسیت یا کم حسی (حس جویی) قابل بررسی هستند.

نشانه های حساسیت بیش از حد یا پر حسی (بیش حسی) دیداری

  • پوشاندن چشم ها در محیط روشن
  • به راحتی با محرک بینایی مثل حرکت افراد، اسباب بازی و باز و بسته شدن در و پنجره دچار حواس پرتی می شود.
  • سردرد و سرگیجه حین تماشا یا فعالیت های بینایی
  • از تخته یا صفحه نمایش رایانه زود چشم بر میدارد
  • از محیط تاریک یا کم نور خوشش می آید.
  • هنگام راه رفتن مواقع را نمی بیند.
  • اجتناب از تماس چشمی
  • بیزاری از اشیا متحرک

نشانه های عدم حساسیت یا کم حسی (حس جویی) دیداری

  • خیره شدن به لامپ ، خورشید، رقص نور و وسایل روشنایی
  • خیره شدن به اشیا متحرک مثل تماشای توپ یا ماشین
  • علاقه به نگاه کردن به اشیا یا تلویزیون از فاصله نزدیک
  • در تشخیص و تطبیق شکل، رنگ و اندازه مشکل دارد.
  • علاقه به تماشای وسایل چرخان مثل پنکه
  • در پیدا کردن اشیا در یک زمینه شلوغ مشکل دارد
  • حین رونویسی خطوط را گم می کند.
  • از گوشه چشم نگاه می کند.

در مورد کلیشه های بینایی میتوان گفت که کلیشه های دیداری متنوع هستند و ممکن است بصورت تکان دادن دست، چرخاندن وسیله ها یا ریختن و خرد کردن اشیا و تماشای آنها، نگاه کردن از گوشه چشم و موارد دیگر باشند.

ضعف در پردازش دیداری

ضعف در پردازش دیداری

پردازش دیداری

مشکلات حس بینایی باعث ضعف در پردازش بینایی می شود که میتوان به موارد زیر اشاره نمود

  • مشکلات مربوط به دستخط، اندازه، فاصله حروف و نوشتن روی خط
  • مشکل در حرکات چشم
  • مشکل در تشخیص حروف
  • اغلب دچار مشکل در استفاده از پله هستند
  • مشکل در بازی با پازل، ماز یا پیدا کردن اشیا
  • لجبازی
  • ضعف توجه و تمرکز

درمان

در درمان مشکلات حس دیداری تیمی متشکل از درمانگران مختلف با یکدیگر همکاری می نمایند

کاردرمان حسی از طریق ارائه محرکهای دیداری کنترل شده سعی در تعدیل حس بینایی و کنترل کلیشه های دیداری می نماید. بخش اتاق تاریک از جمله قسمتهای اصلی در این فرایند محسوب می شود.

کاردرمان ذهنی در درمان مشکلات حس بینایی، با ارئه تمرینات مختلف دیداری سعی در تقویت مهارت های دیداری کودک بلاخص در بخش ادراک دیداری می نماید ( نمونه تمرینات )

بازی درمانگر با ایجاد موقعیتهای مختلف نیازمند مهارتهای بینایی در حین بازی درمانی، در راستای درمان مشکلات حس بینایی می تواند نقش موثری ایفا نماید و پل ارتباطی مهارتهای آموخته شده در محیط کلینیکی با محیط زندگی کودک باشد (نمونه تمرین)

همچنین به دلیل ماهیت تمرینات بخش دیداری، کودکانی که امکان مراجعه حضوری در کلینیک را دارا نمی باشند می توانند پس از ارزیابی دقیق اولیه و دریافت برنامه درمانی مشخص، فرایند درمان را از طریق درمان از راه دور یا کاردرمانی آنلاین سپری نمایند.

کلینیک توانبخشی رستا شامل بخشهای درمانی کاردرمانی، گفتار درمانی و بازی درمانی در غرب تهران منطقه آریا شهر (صادقیه) با کادری مجرب و کارآزموده آماده ارائه خدمات در زمینه کاردرمانی حسی، کاردرمانی درکی حرکتی و بازی درمانی در زمینه درمان مشکلات حس بینایی کودکان می باشد.

منابع جهت مطالعات تکمیلی:

https://spdaustralia.com.au/the-visual-system/

https://sensory-processing.middletownautism.com/sensory-strategies/strategies-according-to-sense/visual/over-responsive/

نمونه تمرینات دیداری:

نمونه تمرین مهارت های ادراک دیداری و ارتباط فضایی در کودکان پیش دبستانی

بازی برای تقویت ادراک دیداری کودک

تمرین ادراک دیداری برای کودکان پیش دبستانی

نمونه تمرینات اتاق تاریک کاردرمانی برای درمان مشکلات حس بینایی دیداری

پازل خانگی برای تقویت ادراک دیداری کودکان

تمرین تقویت دقت دیداری

بازی برای تقویت ردیابی دیداری نوزادان

مقالات مرتبط با مباحث حسی کودک: