نوشته‌ها

چرا کودکم در مدرسه توجه نمی کند؟

در اکثر مواقع که خانواده ای کودک مدرسه ای خود را به کلینیک می آورد و مورد ارزیابی قرار می دهیم و با مشکلات حسی مواجهه می شویم، با تعجب خانواده روبرو می شویم.

بسیاری از خانواده ها ارتباط بین مشکلات حسی و نقص توجه را نمی دانند.

به مرور که کاردرمانی حسی و شناختی شروع می شود خانواده ها متوجه می شوند که چقدر مشکلات حسی در ضعف توجه کودکشان تاثیر داشته است.

ارتباط اختلال حسی و نقص توجه در کودک

ارتباط اختلال حسی و نقص توجه در کودک

اختلالات حسی

برای آشنایی بیشتر با انواع حواس و اختلالات و نشانه های هر یک می توانید به مقاله اختلالات حسی مراجعه نمایید.

یکی از اجزای توجه، حس ها هستند.

بنابراین در صورتی که اختلال در پردازش هر کدام از حس ها به وجود بیاید، کودک دچار مشکل در توجه و تمرکز می شود.

تصور کنید این کودک با مشکلات پردازش سیستم وستیبولار (تعادلی) باید روی صندلی مدرسه بنشیند. قطعا این کودک مدام برای سرکوب و کنترل خود تلاش می کند و در نتیجه نمی تواند بر روی درس متمرکز شود.

بعضی مواقع حس وستیبولار دچار مشکل می شود و کودک مدام دوست دارد بپر بپر کند، نشستن سر کلاس یا نشستن برای حل تمرینات، نقاشی و حتی غذا خوردن به شدت برایش سخت است.

و یا به دلیل مشکلات پردازش شنیداری، مدام به صداهای اطراف حواسش پرت شود و با وجود اندکی صدا، نتواند درس بخواند و بنویسد.

همچنین ممکن است حس شنیداری به درستی پردازش نشود و در نتیجه کودک در دیکته کلمات را اشتباه می شنود و در نتیجه اشتباه می نویسد.

همچنین به دلیل مشکلات پردازش بینایی، نتواند همه کلمات را هنگام روخوانی یا رونویسی پردازش کند و به همین دلیل دچار مشکلات توجه و تمرکز می شود.

مغز به صورت ناخودآگاه بسیاری از حواس را فیلتر می کند. مثلا هنگام خواندن کتاب، ما به نرمی و زبری لباسمان یا بوی غذا فکر نمی کنیم.

دانش آموزی را تصور کنید که هنگام گوش کردن به درس به زبری و نرمی لباسش یا صدای بچه ها در حیاط مدرسه هم توجه می کند.

این موارد ناشی از مشکلات پردازش و یکپارچه سازی حسی می باشد و بتعث می شود کودک نتواند حواس خود را جمع کند و باعث بروز نقص توجه و تمرکز می شود.

درمان

تا زمانی که مشکلات حسی پابرجاست، مشکلات نقص توجه و تمرکز و مشکلات و اختلالات یادگیری هم باقی خواهد ماند.

پس به همین دلیل است که خیلی از خانواده ها گزارش می دهند که ما تمرینات توجه و تمرکز را انجام دادیم یا معلم خصوصی گرفتیم اما همچنان کودک درس ها را خوب نمی خواند و نمی نویسد و بی انگیزه شده است. زیرا حس ها که پایه یادگیری هستند مشکل دارند.

درمان اختلالات حسی نیازمند فرایند توانبخشی حسی توسط کاردرمان بر طبق برقراری رژیم حسی مشخص و متناسب با مشکل کودک می باشد.

ابزار و وسایل کمکی برای افزایش توجه و تمرکز در اختلالات حسی کودک

ابزار و وسایل کمکی برای افزایش توجه و تمرکز در اختلالات حسی کودک

ابزار و وسایل کمکی در زمینه اختلالات حسی برای افزایش توجه و تمرکز

ابزار و وسایل کمکی برای افزایش توجه و تمرکز در اختلالات حسی کودک

ابزار و وسایل کمکی برای افزایش توجه و تمرکز در اختلالات حسی کودک

کش های ورزشی

ابزار و وسایل کمکی برای افزایش توجه و تمرکز در اختلالات حسی کودک

ابزار و وسایل کمکی برای افزایش توجه و تمرکز در اختلالات حسی کودک

کوسن خاردار

ابزار و وسایل کمکی برای افزایش توجه و تمرکز در اختلالات حسی کودک

ابزار و وسایل کمکی برای افزایش توجه و تمرکز در اختلالات حسی کودک

الاکلنگ زیر میزی

ابزار و وسایل کمکی برای افزایش توجه و تمرکز در اختلالات حسی کودک

ابزار و وسایل کمکی برای افزایش توجه و تمرکز در اختلالات حسی کودک

صندلی ژله ای

ابزار و وسایل کمکی برای افزایش توجه و تمرکز در اختلالات حسی کودک

ابزار و وسایل کمکی برای افزایش توجه و تمرکز در اختلالات حسی کودک

کلینیک کاردرمانی رستا واقع در فلکه دوم صادقیه در منطقه غرب تهران شامل بخش های درمانی کاردرمانی ذهنی و حسی، گفتاردرمانی و بازی درمانی با کادر درمان مجرب آماده ارائه خدمات در بخش ارزیابی و درمان اختلالات حسی منجر به نقص دقت و توجه در کودکان می باشد.

نشانه های اضطراب در کودکان و دانش آموزان

اضطراب از شايع ترين اختلالات دوران كودكي محسوب میشود كه ميتواند در هر كودك علايم متفاوتي ايجاد كند.

البته بايد بدانيم كه اضطراب، طبيعي و لازم هست و باعث يادگيري و رشد شخصيت ميشود  اما وقتي از حالت عادي بيشتر شود، به اختلال اضطرابي منجر می گردد.

گاهی اوقات نشانه هاي اضطراب با نشانه هاي اختلال ديگر اشتباه گرفته ميشود؛ پس بهتر است كه نشانه هاي اين اختلال رو بدانيم و پیش از تاثیرگذاری منفي روي شخصيت و عملكرد كودك، اقدام به درمان نماییم.

نشانه های اضطراب کودک

  • نقص توجه و تمرکز
  • ترس
  • لجبازی
  • تحرک زیاد
  • کناره گیری
  • پرخاشگری
  • مشکل در پاسخ به سوال
  • اختلال خواب
  • نشانه های جسمانی

از سن 6 ماهگی تا 3 سالگی اضطراب جدایی رایج و عادی است.

در این سن، کودکان ممکن است وقتی از والدین یا پرستار خود جدا شوند گریه کنند.

این یک مرحله طبیعی در رشد کودک است که معمولا در سن حدود 2 تا 3 سالگی متوقف می شود.

نشانه های اضطراب در دانش آموزان

نشانه های اضطراب در دانش آموزان

نشانه های اضطراب در دانش آموزان

بسیاری از کودکان با شروع رفتن به مدرسه (کلاس اولی ها) یا هنگام تغییر مدرسه احساس اضطراب می کنند.

اگر در زمان امتحان، به مدرسه ای بروید، همه ی دانش آموزان مضطرب هستند اما برخی از آنها به قدری اضطراب دارند که شب قبل از شدت استرس نخوابیده اند.

از جمله نشانه های اظطراب در دانش آموزان می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • عدم مشارکت در تمرین های کلاس
  • امتناع از انجام تکلیف
  • اضطراب در مورد تکلیف
  • افکار منفی
  • گوش نکردن به درس
  • پرخاشگری

چرا کودک مضطرب است؟

  • مشاجرات و تنش های خانوادگی
  • تجربه های ناراحت کننده مثل تصادف، آتش سوزی، زلزله و …
  • زمینه وراثتی

وقتی کودک خردسال مضطرب می شود، نمی تواند آن را بیان کند اما ممکن است این نشانه ها را ببینید:

  • تحریک پذیر و بی قرار می شوند.
  • وابستگی زیاد
  • از خواب پریدن
  • مشکل ذر خوابیدن
  • شب ادراری
  • دیدن خواب های آشفته و بد

در کودکان بزرگتر معمولا این نشانه ها دیده می شود:

  • مشکل در توجه و تمرکز
  • ضعف در اعتماد بنفس
  • مشکل در خواب و غذا خوردن
  • پرخاشگری
  • قادر به مواجهه با چالش های ساده نیست
  • افکار منفی

مشکلات حسی

اخنلال حسی و اضطراب دانش آموزان

اخنلال حسی و اضطراب دانش آموزان

در پاره ای از موارد شاهد بروز برخی از مشکلات حسی در کودکان مضطرب هستیم. اختلالات حسی خود می تواند نشات گرفته از اضطراب یا علت بروز مشکلات اضطرابی باشد.

درمان اختلالات حسی نیازمند فرایند توانبخشی حسی توسط کاردرمان بر طبق برقراری رژیم حسی مشخص و متناسب با مشکل کودک می باشد.

درمان

به طور معمول فرایند بازی درمانی در جهت کاهش مشکلات رفتاری و ارتقا سطح مهارت ها و به طبع آن افزایش عزت نفس کودک در برنامه توانبخشی کودکان مظطرب از جایگاه برجسته ای برخوردار است

فرایند گروه درمانی در جهت انطباق هرچه بیشتر کودک در محیط های اجتماعی و ارتقا هوش هیجانی کودک و فرایند کاردرمانی ذهنی در جهت افزایش دقت و توجه و برطرف سازی ضعف های زمینه ای در برنامه قرار می گیرد.

مرکز کاردمانی رستا واقع در فلکه دوم صادقیه در غرب تهران با کادری مجرب و متخصص آماده ارائه خدمات ارزیابی و درمان اختلالات اضطرابی در کودکان و دانش آموزان می باشد.

مهارت های ادراک دیداری

بیشتر وقتها، زمانی که به خانواده ای می گوییم علت مشکلات و ضعف فرزندشان ناشی از نقص در درک دیداری است با تعجب اعلام می کنند که به بینایی سنجی مراجعه کرده اند و بینایی کودک مشکلی ندارد.

واقعیت این است که بینایی با درک بینایی متفاوت است.

تمامی آنچه ما می بینیم به مغز رفته و در آنجا پردازش می شود و در نتیجه ما درک می کنیم که چه دیده ایم.

در ابتدا با یکدیگر مهارت های درک دیداری را بررسی کنیم و نشانه های ضعف هر یک را بشناسیم. در پایان به راه حل تقویت هر یک خواهیم پرداخت.

مهارت های ادراک دیداری

مهارت های ادراک دیداری

مهارت های ادراک دیداری

  • حافظه دیداری
  • تمیز دیداری
  • تکمیل دیداری
  • ارتباط فضایی
  • تشخیص شکل از زمینه
  • ثبات شکل
  • حافظه توالی دیداری

اين مقاله نگاهی كلي به مهارتهای ادراك ديداری و بعضي از مشكلات مربوط به آن را مورد بررسی قرار خواهد داد.

در ادامه در مورد هر یک از اين مهارت ها  صحبت ميكنيم و مشخص ميكنيم كه هر كدام از اين مهارتها چه نقشی در درك ديداری دارند و اگر ضعف داشته باشند چه مشکلاتی را سبب می گردند.

در صورت نقص ادراک دیداری چه مشکلاتی پیش می آید؟

  • توجه و تمرکز ضعیف

  • ضعف در انجام تمریناتی که نیاز به هماهنگی چشم و دست دارند همچون قیچی کردن

  • تمایل کم به انجام تمرینات مدرسه

  • اشتباه گرفتن حروف با شکل مشابه مثل ب و ت یا p و q

  • ضعف در یادگیری مفاهیمی مثل بالا و پایین، جلو و عقب، داخل و بیرون

  • اشتباه کردن چپ و راست

  • گم کردن و جا انداختن کلمه یا خط هنگام خواندن یا نوشتن

  • مشکلات دستخط

  • فراموشی اعداد یا حروف و کلمات

  • ضعف در کپی کردن از تخته یا کتاب

  • برخورد به وسایل و موانع

  • ضعف در توپ بازی

 

تمیز دیداری

تميز ديداری يكي از مهارت های مهم درك ديداری محسوب می شودو مهارت تشخیص دقیق ویژگی ها و مشخصات شکل ها محسوب می شود.

به وسیله این مهارت کودکان می توانند شکل ها را از نظر اندازه، شکل و رنگ طبقه بندی کنند.

مهارت در جور کردن حروف، اعداد، کلمات، نمادها و شکل ها نمونه ای از تمرینات تمیز دیداری محسوب می شود.

خيلی وقتها مشكل تميز ديداری باعث ميشود تا كودك در سنين مدرسه نمادهاي رياضي را اشتباه كند و دچار اختلال یادگیری ریاضی شود مثل + و – و ..

يا كلمات با ظاهر مشابه را اشتباه بنويسد يا بخواند و درگیر اختلال یادگیری خواندن یا اختلال یادگیری نوشتن شود مثل توت و توپ با cat و car در زبان انگليسي

در سنين قبل از مدرسه، معمولا اين كودكان رنگ ها را ياد نميگيرند يا شكل های هندسی را اشتباه ميكنند مثل مربع و مستطيل.

دقت كنيد كه بعضی از مهارت ها مثل پازل، فقط وابسته به تميز ديداری نيستند و نياز به مهارت هاي ديگری هم دارند.

اگر متوجه شديد يا احتمال داديد كه كودكتان در درك بينايی نقص دارد بهتر است با يك كاردرمانگر مشورت كنيد تا  ارزيابی دقیق انجام شود.

مشاهده نحوه ارزیابی مهارت های ادراک دیداری کودکان قبل از آزمون سنجش مدارس در بخش کاردرمانی ذهنی کلینیک توانبخشی رستا

مشکلات ناشی از ضعف تمیز دیداری

  • ضعف در مرتب کردن و دسته بندی اشکال از نظر اندازه، رنگ و شکل

ضعف در تمیز دیداری

ضعف در تمیز دیداری

  • حروف یا کلمه های مشابه را اشتباه می گیرد

مثلا ج و چ یا ت و ب را تشخیص نمی دهد

روز را زور می خواند یا می نویسد. یاران را باران می خواند و می نویسد.

  • نمی تواند شباهت یا تفاوت بین دو شکل را از هم تشخیص دهد

ضعف در ادراک دیداری تمیز دیداری

ضعف در ادراک دیداری تمیز دیداری

  • بازی هایی مثل پازل و فعالیت هایی همچون روخوانی کتاب برایشان سخت است

تقویت مهارت تمیز دیداری

پیدا کردن شکل مشابه از تمرینات تمیز دیداری محسوب می شود

تقویت تمیز دیداری

تقویت تمیز دیداری

پیدا کردن شکل متفاوت از تمرینات تمیز دیداری محسوب می شود.

تقویت تمیز دیداری

تقویت تمیز دیداری

مشاده بازی و تمرین تقویت مهارت تمیز دیداری کودکان

مشاهده تمرین جهت تقویت تمرین تقویت تمیز دیداری و ارتباط فضایی

اکمال تکمیل دیداری

اکمال تکمیل دیداری

 

اکمال ( تکمیل ) دیداری

یکی از چالش های کودکان در مدرسه، خواندن و نوشتن است. گاهی این خواندن و نوشتن بسیار کند می شود.

علیرغم اینکه کودک حروف را بلد است اما به سختی کلمات را می خواند و فقط حروف آن کلمه را به صورت منقطع و به ترتیب می خواند. مثلا به جای خانه می خواند/ک خ آ ن …

اکمال دیداری مهارتی است برای تصور کردن تمام یک شی در حالی که قسمتی از آن پنهان است.

مهارت اكمال يا تكميل ديداری يك مهارت خيلي مهم از مهارتهای ادراك ديداری محسوب می شود.

این مهارت، یکی از مهارت های پایه خواندن و نوشتن محسوب می شود.

در بچه های كوچكتر، ممكن است وقتی يك شی آشنا را ناقص ميبينند، نتوانند تشخيص بدهند كه چیست. مثلا تصور كنيد يك اسباب بازی كه قسمتی از اون از كمد بيرون است را تشخيص نميدهند

مشکلات ناشی از ضعف تکمیل دیداری

  • در تشخیص یک شی زمانی که فقط قسمتی از آن قابل مشاهده است دچار مشکل می شود.

نقص اکمال تکمیل دیداری

نقص اکمال تکمیل دیداری

  • مشکل در روان خواندن و نوشتن

ممکن است به قدری کند بخواند که نتواند کلمات را بدون خواندن تک تک حروف به صورت مجزا تشخیص دهد

  • ضعف در بازی های ساختنی براساس الگو یا بازی هایی که نیاز به دنبال کردن دستور العمل دارد

مثل کشیدن اشکال با متصل کردن اعداد به یکدیگر

ضعف اکمال تکمیل دیداری

ضعف اکمال تکمیل دیداری

  • ضعف در تشکیل کلمه با قرار دادن حروف کنار هم

در خواندن جداگانه حروف مشکلی ندارند اما نمیتوانند کلمه را بخوانند

  • ضعف در محاسبات ریاضی، حل مسئله و جدول ضرب

ضعف در بازی های قرینه سازی

موارد فوق الذکر زمینه ساز بروز اختلالات یادگیری همچون اختلال خواندن، اختلال نوشتن و اختلال ریاضی یا محاسبات می گردد.

مشاهده بازی و پازل خانگی جهت تقویت مهارت تکمیل دیداری و ارتباط فضایی

مشاهده تمرین تقویت مهارت تکمیل دیداری کودک

تشخیص شکل از زمینه

تشخیص شکل از زمینه

تشخیص شکل از زمینه

تشخیص شکل از زمینه، توانایی تمرکز بر منطقه خاصی در یک زمینه شلوغ می باشد

مثل پیدا کردن یک لیوان خاص در کابینت

در اصل این مهارت، توانایی دیدن محرکات کوچک در یک زمینه شلوغ است.

كودك در زندگی روزمره، نياز به تشخيص اشيای مختلف دارد. وقتي بين اشيا و اشكال ديگر، نتواند شی مورد نظرش را پيدا كند، مهارت تشخيص شكل از زمينه ی ضعيفی دارد.

اين كودكان معمولا نامرتب و حواس پرت به نظر ميرسند.

اين مهارت علاوه بر اينكه در كارهای روزمره و بازی ها، مورد نياز كودكان هست، در سنين مدرسه نقش خيلي مهمی را ایفا می نماید.

معمولا اين كودكان از خواندن يا نوشتن از روي كتابی كه كلمات يا اعداد زيادي دارند، بيزار هستند. در سنين بزرگتر، تفسير نمودار و نقشه ها برايشان دشوار است.

مشکلات ناشی از ضعف تشخیص شکل از زمینه

  • به سختی اشیای مورد نظرشان را از روی میز، کف زمین یا روی قفسه  پیدا می کنند.

  • اشخاص را در مکان های شلوغ به سختی پیدا می کنند.

  • ضعف در یافتن جزئیات در تصاویر، متن و نقشه

ضعف در تشخیص شکل از زمینه

  • حین روخوانی از کتاب، خط را گم می کنند.

  • پیدا کردن یک کلمه در دیکشنری برایشان سخت است.

  • هنگام راه رفتن در محیط، مدام با وسایل برخورد می کنند.

  • در گذاشتن تکه های پازل ( بازی های چیدنی و ساختنی ) به مشکل می خورند.

  • ممکن است اطلاعات روی تخته یا کتاب درسی را پیدا نکنند.

  • توجه کردن به فعالیت با وجود محرک های دیداری زیاد، برایشان سخت است.

اگر احساس كرديد كودكتان در اين مهارت نقص دارد، به كلينيك كاردرمانی مراجعه كنيد تا تمرينات مناسب با سطح مشكلاتش را دريافت كند.

نمونه بازی های بخش بازی درمانی کلینیک رستا جهت تقویت مهارت های ادراک دیداری را در اینجا مشاهده نمایید.

مشاهده بازی و تمرین در منزل جهت تقویت مهارت تشخیص شکل از زمینه و تمیز دیداری

حافظه توالی یا ترتیبی دیداری

حافظه توالی يا ترتيبی ديداری يعنی توانايی به ياد آوردن آنچه ديده ايم به همان ترتيبي كه بوده است.

مشکلات ناشی از ضعف حافظه توالی یا ترتیبی دیداری

  • كودك حين نوشتن بعضی از حروفِ كلمه را جا ميندازد

مثلا به جای سيب مينويسد سب

  • كودك حين نوشتن، حروف يا اعداد را پس و پيش مينويسد

مثلا به حای دارد مينويسد دادر، يا بجاي ٣٧٨ مينويسه ٣٨٧

پس اين مهارت هم از جمله مهارتهای مهم براي كودكان مدرسه اي محسوب می شود كه در صورت ضعف اين مهارت كودك دچار مشكلات تحصيلی ميشود؛ اما در صورت انجام تمرينات مربوط به اين مهارت مي توان ضعف مهارت را جبران كرد.

نمونه تمرینات تقویت مهارت حافظه توالی یا ترتیبی دیداری را در اینجا مشاهده نمایید.

مشاهده بازي براي تقويت حافظه ديداري

ثبات شکل

ثبات شكل يكی از مهارتهای درك ديداری هست؛ كه باعث ميشه فرد يك شكل را با وجود تغيير در زاويه، اندازه، راستا، فاصله و حالت تشخيص دهد.

شايد بچه هايی را ديده باشيد كه توانايی خواندن دارند، اما وقتی فونت نوشته يا دستخط نوشته تغيير ميكند، نمي توانند بخوانند.

يا در بچه های كوچكتر، ممكن است يك حيوان را بشناسند، اما در يك فيلم يا روی كارت، تشخیص همان حيوان برايشان سخت باشد.

مشکلات ناشی از ضعف در مهارت ثبات شکل

  • تشخيص و استفاده از حروف كوچك و بزرگ برايش سخت است.

  • يادداشت برداری از روي كاغذ يا تابلويی كه حالت عمودي هست، برايشان دشوار است.

  • مشكل در نوشتن صحيح حروف از نظر جهت

  • مشكل در دسته بندي كردن اشكال وقتي زاويه، جهت و يا اندازه آنها با هم متفاوت است.

بعضي از كودكان با اختلالات يادگيري، به دليل ضعف اين مهارت در خواندن يا نوشتن كلمات و اعداد مشكل دارند.

نمونه تمرینات تقویت مهارت ثبات شکل را در اینجا مشاهده نمایید.

 

ارتباطات دیداری فضایی

ارتباط بینایی فضایی، اطلاعاتی درباره محیط و ارتباط بدن انسان نسبت به هم فراهم می کند.

همچنین این مهارت، اطلاعاتی درباره نسبت اشیا و نحوه قرار گرفتنشان نسبت به هم فراهم می کند.

کودک با ضعف در این مهارت، علاوه بر مشکلات تحصیلی مثل مشکلات نوشتاری و حل نمودارهای ریاضی، در انجام فعالیت های ورزشی و مهارت های شخصی مثل غذا خوردن و لباس پوشیدن دچار مشکل است.

اين مهارت نیز یکی ديگر از مهارت های ادراك ديداری محسوب می شود كه مثل بقيه مهارت های درك ديداری، نشانه هاي ضعفش را هم در تكاليف مدرسه نشان ميدهد؛ هم در انجام بازي ها و كارهاي شخصي.

ضعف اين مهارت معمولا در كودكان پيش از مدرسه اي ، با مشكل در يادگيري و با اشتباه گرفتن جهت ها و يا برعكس پوشيدن كفش ها، اشتباه حل كردن پازل ها و بازي با توپ ديده ميشود.

در كودكان مدرسه ای، مشكلات در زمينه نوشتن صحيح، رسم نمودار و خواندن نقشه ها و كپي كردن تصاوير و مهارت هاي ترسيمي نمایان می شود.

اگه كودكتان در اين زمينه مشكل داشت، حتما با كاردرمانگر براي پبشرفت اين مهارت مشورت كنيد.

نقص ارتباط دیداری فضایی

نقص ارتباط دیداری فضایی

نشانه های نقص در مهارت  ارتباط دیداری فضایی

  • ضعف در کپی کردن تصاویر

  • برعکس پوشیدن لباس و کفش ها

  • اشتباه نوشتن جهت اعداد و حروف

  • نوشتن حروف با اندازه نامناسب

  • دشواری در نوشتن کلمات روی یک خط

  • برخورد با اشیا حین راه رفتن

  • اشتباه گرفتن جهت ها

  • مشکل در یادگیری دوچرخه سواری

اگه كودكتان در اين زمينه مشكل داشت، حتما با كاردرمانگر براي پبشرفت اين مهارت مشورت كنيد.

مشاهده تمرین تقویت مهارت درک و پردازش فضایی

مشاهده تمرینات تقویت مهارت ادراک دیداری و ارتباط فضایی در کودکان

مشاهده تمرین تقویت مهارت ادراک دیداری و ارتباط فضایی در کودکان پیش دبستانی

مشاهده تمرین تقویت ادراک دیداری بخش ارتباط فضایی در کودکان

مشاهده بازی جهت تقویت ارتباط فضایی در کودک

مشاهده نمونه بازی در خانه جهت تقویت درک دیداری فضایی کودک

مشاهده بازی گروهی جهت تقویت  درک دیداری فضایی

مشاهده بازی جهت تمرین تقویت ادراک دیداری فضایی

تمرینات و بازی های تقویت ادراک دیداری

تمرینات و بازی های تقویت ادراک دیداری

تقویت اکمال یا تکمیل دیداری

تقویت ادراک دیداری اکمال یا تکمیل دیداری

 

تقویت ادراک دیداری ارتباط دیداری فضایی

تقویت ادراک دیداری ارتباط دیداری فضایی

 

تقویت ادراک دیداری ارتباط دیداری فضایی

تقویت ادراک دیداری ارتباط دیداری فضایی

 

تقویت ادراک دیداری ارتباط دیداری فضایی

تقویت ادراک دیداری ارتباط دیداری فضایی

 

تقویت ادراک دیداری تمیز دیداری

تقویت ادراک دیداری تمیز دیداری

 

تقویت ادراک دیداری تمیز دیداری

تقویت ادراک دیداری تمیز دیداری

تقویت ادراک دیداری تمیز دیداری

تقویت ادراک دیداری تمیز دیداری

 

نمونه بازی های بخش بازی درمانی کلینیک توانبخشی رستا جهت تقویت ادراک دیداری

تقویت ادراک دیداری تمیز دیداری

تقویت ادراک دیداری تمیز دیداری

 

تقویت ادراک دیداری تمیز دیداری تکمیل دیداری و ثبات شکل

تقویت ادراک دیداری تمیز دیداری تکمیل دیداری و ثبات شکل

 

تقویت ادراک دیداری تکمیل دیداری

تقویت ادراک دیداری تکمیل دیداری

 

تقویت ادراک دیداری تمیز دیداری

تقویت ادراک دیداری تمیز دیداری

تقویت ادراک دیداری تمیز دیداری

تقویت ادراک دیداری تمیز دیداری

 

تقویت ادراک دیداری تمیز دیداری و تکمیل دیداری

تقویت ادراک دیداری تمیز دیداری و تکمیل دیداری

کلینیک کاردرمانی و توانبخشی رستا  شامل بخشهای درمانی کاردرمانی، گفتاردرمانی و بازی درمانی واقع در منطقه آریا شهر (صادقیه) در غرب تهران با کادر مجرب و کارآزموده در زمینه توانبخشی سطوح مختلف مهارت های ادراک دیداری آماده ارائه خدمات درمانی به مراجعین محترم بصورت حضوری، آنلاین و در منزل بصورت هوم ویزیت می باشد.

مقالات مرتبط :

تكميل (اكمال) ديداري

ردیابی دیداری

منابع:

https://www.theottoolbox.com/what-are-visual-spatial-relations/

https://www.somersschools.org/cms/lib/NY01913963/Centricity/Domain/1064/WhatWhyHowSeries4Visual.pdf

https://www.ot-mom-learning-activities.com/form-constancy.html

https://www.brainbalancecenters.com/blog/visual-processing-explained-visual-form-constancy

https://www.sciencedirect.com/topics/neuroscience/visual-memory

 

Building blocks for learning occupational therapy approachea (Jill Jenkinson-Tessa Hyde-Saffia Ahmad)

 

سوالات سنجش کلاس اول

یکی از مباحثی که دغدغه ی اکثر والدین کودکان در سنین ورود به مدرسه و کلاس اولی ها محسوب می گردد، آزمون سنجش مدارس یا سنجش کلاس اولی ها می باشد.

اینکه چه مباحث و اطلاعاتی از کودکان پرسیده می شود و کودک می بایست از چه اطلاعاتی آگاهی داشته باشد از عمده سوالاتی است که ذهن والدین را درگیر کرده و گاهی سبب نگرانی والدین می شود.

در این مقاله تلاش کردیم به صورتی جامع به این مسئله بپردازیم و اطلاعات مورد پرسش را به صورت فهرست وار مطرح نماییم اما قبل از پرداختن به فهرست مورد نظر باید اشاره نماییم که معمولا دفترچه سوالات در سه فرم الف ب ج طراحی شده و ممکن است از مباحث فهرست زیر تنها قسمتهایی مشخص در یک فرم سوال قرار داده شده باشد.

این مبحث به این معناست که تمامی موارد یاد شده ممکن است در یک فرم سوال قرار نگرفته باشد و از مبحث خاصی سوالی مطرح نشود . اینکه کدام یک از لیست سوالات از کودک پرسیده شود کاملا اتفاقی می باشد.

پس بهترین گزینه پیش رو این است که کودک در تمامی زمینه های زیر اطلاعات کافی داشته باشد.

محتوای سوالات سنجش مدرسه

  • مشخصات فردی:

همچون اسم، فامیل، سن و گاهی پرسیدن آدرس منزل

  • سوالاتی در مورد نام والدین

  • شمارش از شماره 1 تا 10:

یا از 1 تا 20 و شمارش معکوس 10 تا 1

مواردی را شاهد بوده ایم که از کودک درخواست شمارش معکوس صورت گرفته اما شمارش 1 تا 10 جزو معمولی ترین شرایط محسوب می شود.

  • شمارش با مفهوم:

سوالات شمارش در سنجش کلاس اول

سوالات شمارش در سنجش کلاس اول

سوالات شمارش در سنجش کلاس اول

سوالات شمارش در سنجش کلاس اول

مثلا سه تا مداد بده به من؛ ٦ تا از انگشتانت رو نشان بده

  • شباهت یا تفاوت:

سنجش کلاس

سوالات شباهت تفاوت در سنجش کلاس اول

سوالات شباهت تفاوت در سنجش کلاس اول

سوالات شباهت تفاوت در سنجش کلاس اول

 

سوالاتی در مورد شباهت و یا تفاوت بین تصاویر یا چند شکل همچون جدا نمودن مهره ها و یا دکمه های مثل هم

  • نسبت های خانوادگی:

سوال در مورد نسبت های خانوادگی همچون: برادر بابات چه کسی می شود؟ یا خوتهر مامانت عمه تو هست یا خاله؟

  • خواندن شعر یا روایت یک داستان

در این مبحث سیالی کلام و گفتار مد نظر قرار می گیرد

  • مهارت های حرکتی:

مهارتهای حرکتی همچون لی لی رفتن، گردو شکستم، عبور از مانع بدون برخورد با آنها.

معمولا این بخش در کودکانی مورد بررسی قرار می گیرد که نقایص حرکتی آنها در بدو ورود به چشم می آید و به اصطلاح کودک در مهارتهای حرکتی دارای نقص و عملکرد بارز باشد.

  • مهارتهای خودیاری:

همچون درآوردن و پوشیدن کفش

  • ترسیم یا رنگ آمیزی یک نقاشی توسط کودک:

مثلا آدمي كه چشم  يا گربه اي كه دُم ندارد

  • اطلاعات عمومي:

طرح سوالاتي در مورد اطلاعات عمومي كودك مثل فصل ها، روزهاي هفته؛ اينكه چه روزي تعطيل هست، هر فصل چه ويژگي هايي داره، پوشاك و تفاوت فصل ها ممكن است پرسيده شود.

  • دسته بندي ها:

.

سوالات دسته بندی تصاویر در سنجش کلاس اول

سوالات دسته بندی تصاویر در سنجش کلاس اول

مثلا ٤ تا ميوه بگو يا ٤ تا وسيله برقي بگو

  • حل مساله ي كودك:

سوالاتي در مورد حل مساله ي كودك؛ مثلا اگه خونتون آتش بگيره چه كار ميكني؟

اگه تو خيابان گم شي، چه كار ميكني؟

  • تعريف داستان از روي تصاوير

در این مبحث استدلال کلامی از جمله پاسخگویی به سوالات شروع شونده با چرا؟ و تئوری ذهن کودک مورد بررسی قرار میگیرد.

  • راست و چپ:

ممكن است از كودك خواسته شود دست راست را بالا بياورد يا با دست چپ، گوش راست را بگيرد.

  • رنگ ها:

كودك بايد رنگ هاي اصلي را بشناسد و بتواند براي هر رنگ مثال بزند؛ مثلا آبي مثل آسمان ، قرمز مثل انار و…

  • تعریف واژه ها:

سوالات تعریف واژگان در سنجش کلاس اول

سوالات تعریف واژگان در سنجش کلاس اول

ممكن است از كودك خواسته شود تا كلمه اي را تعريف كند؛ مثلا موز چيه؟ چاقو چيه؟ و …

  • بيان تفاوت يا شباهت بين دو كلمه اي كه گفته شده:

سوالات شباهت تفاوت واژگان در سنجش کلاس اول

سوالات شباهت تفاوت واژگان در سنجش کلاس اول

مثلا فرق روز و شب، فرق ماهي و كبوتر و شباهت گيلاس و موز ، شباهت ماه و خورشيد و …

  • كاربرد وسايل:

مثلا بشقاب براي چيه؟ يخچال براي چيه؟ و…

  • حافظه:

ممكن است براي تست حافظه، يك جمله، يا چند كلمه يا چند عدد به كودك گفته شود تا تكرار كند.

  • ادراک دیداری:

ساخت الگوهای دیداری

نمونه سوالات سنجش مدرسه

پازل و چيدن الگو ها هم ممكن است از آيتم هاي سنجش مدرسه باشد.

  • شكل هاي مرتبط:

پيدا كردن شكل هاي مرتبط ( يا پيدا كردن شكل غير مرتبط) مثلا پيدا كردن خرس بين تصاوير سيب و خيار

سوالات اشکال مشابه در سنجش کلاس اول

سوالات اشکال مشابه در سنجش کلاس اول

اين سوالات صرفا براي آمادگي كودك شما جهت ورود به سنجش مدرسه تهيه شده است. قبل از آزمون سنجش، سعي كنيد اين سوالات را با كودك مرور كنيد.

كودكاني كه مرحله ي اول سنجش مدرسه را با موفقیت پشت سر میگذارند، پس از دريافت شناسنامه ي سلامت ميتوانند در مدارس عادي ثبت نام شوند.

هدف از سنجش كودكان كلاس اول ابتدايي، شناسايي و حمايت كودكان داراي نياز هاي ويژه و ارجاع آن ها به مراكز توانبخشي و يا مدارس استثنايي مي باشد.

كودكم در آزمون سنجش كلاس اول رد شده است؛ چكار كنم؟

در اين صورت كودك به سنجش تخصصي ارجاع داده مي شود. زمان و تاريخ سنجش تخصصي به خانواده اعلام مي شود.

ارجاع كودك به سنجش تخصصي به اين معني نيست كه كودك اصلا شرايط ورود به مدارس عادي را ندارد؛

گاهي ممكن است كودك به دليل جدا شدن از مادر و اضطراب جدايي نتواند به سوالات پاسخ دهد. يا ممكن است آموزش هاي مورد نياز و اطلاعات عمومي مناسب سن را نداشته باشد.

گاهي هم به دليل مشكلات مربوط به نقص توجه، بيش فعالي و … كودك نميتواند در سنجش كلاس اول پاسخ هاي مناسبي ارائه دهد؛ در اين صورت نياز با مراجعه به كلينيك كاردرماني ميتوانيد كودك را جهت آزمون كلاس اول آماده كنيد.
.

مدرسه استثنايي:

اما در صورتي كه كودك نياز به ورود به مدارس استثنايي داشته باشد، به اين مدارس ارجاع داده مي شود. در اين مدارس حمايت از دانش آموزان بيشتر مي باشد. معلمان اين مدارس، براي كار با دانش آموزان با نيازهاي ويژه، تعليم ديده اند.
از ويژگي ديگر اين مدارس، تعداد كم دانش آموزان در هر كلاس جهت آموزش موثر به اين كودكان مي باشد؛ در اين صورت معلم بهتر مي تواند به همه ي دانش آموزان توجه لازم را داشته باشد.

  • از چه طریق پیش از مراجعه به مراکز سنجش از وضعیت کودکم مطلع بشم؟

از طریق مراجعه به مراکز تخصصی کودک و اجرای آزمونهای سنجش هوش از جمله آزمون وکسلر به راحتی می توانید سطح مهارت های کودک خود را ارزیابی کنید.

کلینیک توانبخشی رستا  شامل بخشهای درمانی کاردرمانی، گفتاردرمانی و بازی درمانی واقع در منطقه آریا شهر (صادقیه) در غرب تهران با کادر مجرب و کارآزموده در زمینه ارزیابی و آمادگی جهت سنجش کلاس اول مدرسه، آماده ارائه خدمات درمانی به مراجعین محترم بصورت حضوری، آنلاین و در منزل بصورت هوم ویزیت می باشد

انواع سطوح اتیسم

یکی از دغدغه های والدین کودکان مبتلا به اتیسم، تعیین درجه و شدت اختلال در کودکشان است.

شاید بهتر باشد قبل از اینکه به نشانه های اختصاصی سطوح مختلف اتیسم و مشکلات ناشی از آن بپردازیم و تفاوت های موجود در این سطوح را بررسی نماییم ابتدا تعریفی کلی از این اختلال به عمل آوریم.

  • اتیسم یک بیماری نیست بلکه یک اختلال عصبی-رشدی محسوب می گردد. این اختلال سبب میگردد افراد در ارتباط و تعاملات اجتماعی دچار مشکل و چالش گردند و به آموزش و حمایت های ویژه نیازمند باشند.
  • نشان جهانی اختصاص یافته به این اختلال یک قطعه از پازل تعیین شده است.

    نشان جهانی اتیسم

    نشان جهانی اتیسم

  • نشانه های اولیه اتیسم در سه سال اول زندگی بروز می یابد

برخی از علائم

  • گرایش به تنهایی و عدم بازی های اجتماعی
  • وابستگی غیر طبیعی به اشیا
  • عدم توانایی ارتباط با دیگران
  • واکنش کم یا غیر معمول به صداها
  • حساسیت بیش از حد یا کم تر از حد نسبت به لمس شدن
  • عدم توجه به خطرات
  • عدم استفاده از گفتار و عدم تغییر حالت صورت
  • عدم برقراری ارتباط چشمی
  • علاقه به چیزهای تکراری ، چیدن اشیا کنار هم و مشکل در پذیرش چیزهای غیر تکراری و جدید
  • خنده یا گریه نامناسب
  • بازی نامناسب با اسباب بازی ها
  • بیش فعالی یا انفعال

علائم تشخیص زود هنگام اوتیسم در نوزادی

  • تمرکز بصری غیر طبیعی (معمولا با بررسی مداوم یک شی)

    علائم تشخیص زود هنگام اوتیسم در نوزادی

    علائم تشخیص زود هنگام اوتیسم در نوزادی

  • رفتارهای تکراری غیر طبیعی (به شکل غیر معمول زمان زیادی را صرف کارهای تکراری همچون نگاه کردن به دست هایش یا غلتاندن یک شی می کند)
  • کمبود توانایی تولید صدا متناسب با سن (حروف صدا دار مثل ماما، بابا، تا تا و… را با تاخیر به زبان می آورد)
  • تاخیر عمدی در ارتباطات ( تغییرات چهره ای خنثی در مواجه با دیگران و عدم تلاش برای کسب توجه والدین)
  • علاقه ای به ارتباطات متقابل ندارد (به ارتباط با اشیا بیشتر از ارتباط با انسانها علاقه دارد)

 

نشانه های اوتیسم قبل از یک سالگی

  • به ندرت به دیگران توجه می کند

    نشانه های اوتیسم قبل از یک سالگی

    نشانه های اوتیسم قبل از یک سالگی

  • ضعف در واکنش به اسم
  • خیلی کم و با تاخیر قان و قون می کنند
  • تماس چشمی ضعیف
  • به ندرت از حرکات و گفتار دیگران تقلید می کند
  • به ندرت لبخند می زند
  • احتمال تاخیر در بعضی مراحل حرکتی همچون غلتیدن و چهار دست و پا رفتن

 

نشانه های اتیسم سطح 1 (نیازمند حمایت)

  1. مشکل اساسی اتیسم سطح یک، ضعف در مهارت های شناخت اجتماعی است.
  2. هر سه سطح اتیسم، مشکل در مهارت های ارتباطی را دارا می باشند اما شدت این مشکلات در سطح 1 از دو سطح دیگر کمتر است ( ضعف در تماس چشمی، حالات چهره و …)
  3. علاقه به تکرار یک فعالیت دارند و یا دارای علایق خاص از جمله علاقه به اعداد هستند.
  4. الگوهای رفتاری سفت و سختی دارند که تغییر این الگوها معمولا برایش ناراحت کننده است
  5. در پیدا کردن دوست مشکل دارند.

    نشانه های اتیسم سطح 1 (نیازمند حمایت)

    نشانه های اتیسم سطح 1 (نیازمند حمایت)

  6. علاقه کم به ارتباطات اجتماعی
  7. مشکل در شروع گفتگو
  8. نیاز به کمک در برنامه ریزی کارها
  9. مشکلات حسی
  • در این افراد معمولا گفتار روان است اما درک ظرافت کلامی وجود ندارد
  • این افراد مفاهیمی همچون شوخی، کنایه، دروغ، استعاره و ضرب المثل را درک نمی کنند.
  • در همدردی با دیگران دچار مشکل هستند.
  • برای این افراد، توانایی تفسیر احساسات دیگران یا زبان بدن دیگران بسیار دشوار است.

 

نشانه های اتیسم سطح 2 (نیازمند پشتیبانی قابل توجه)

در اتیسم سطح دو یا به عبارتی دیگر، اتیسم متوسط، نشانه ها شدیدتر و مشکلات بیشتر است هرچند در مقایسه با اتیسم سطح سه، فرد با شدت مشکلات کمتری روبرو می باشد.

این افراد بیشتر از افراد سطح 1 رفتارهای تکراری دارند و زمانی که این روتین ها قطع شوند، بسیار آشفته می شوند.

با توانبخشی به موقع و زودهنگام، مهارتهای فرد سطح 2 می تواند به مهارتهای سطح 1 برسد.

ارتباط کلامی:

مشکلات زیاد در ارتباط کلامی وجود دارد و مکالمه های این افراد کوتاه یا فقط در بعضی موضوعات خاص می باشد.

این امکان هم وجود دارد که ارتباط کلامی برقرار نکند.

ارتباط غیر کلامی:

نمی تواند احساسات خود را از طریق حالت چهره بیان کند. ممکن است با شخصی که با او صحبت می کند ارتباط چشمی برقرار نکند.

هوش:

برخی از افراد این سطح دارای نمره هوش عادی هستند اما برخی دیگر دارای نارسایی ذهنی می باشند.

استقلال:

به شرط تشخیص و درمان به موقع این افراد می توانند تا حدودی در شرایط زندگی و شغلی خود مستقل باشند.

 

نشانه های اتیسم سطح 3

فقدان مهارت های ارتباطی کلامی و غیر کلامی

این کودکان به کلام نمی رسند یا ممکن است برای ارتباط کلامی از تک کلمه استفاده کنند.

مشکلات شناختی

ضریب هوشی پایین

تمایل بسیار کم به مشارکت های اجتماعی و تعامل با دیگران

مشکلات جسمی

تشنج، اختلال خواب، مشکلات گوارشی و …

رفتار تکراری

ممکن است این رفتارها شدید و غیر قابل کنترا باشد مثل به هم کوبیدن در، ضربه های محکم به بدن، کوبیدن سر به دیوار، ناله کردن و …

مشکل جدی در کنار آمدن با تغییرات غیر منتظره در محیط یا امور روزمره

بهم ریختگی در مقابل تغییر توجه و تمرکز

اتیسم پسرونده

اتیسم پسرونده

اتیسم پسرونده

اتیسم پسرونده یا اتیسم با پسرفت، یکی از چالش برانگیزترین مسئله ها در مورد این طیف اختلال هست.

در اتیسم پسرونده، کودک به نظر رشد طبیعی دارد اما کم کم دچار از دست دادن مهارت ها می شود.

گفتار کودک محدود می شود و تمایل به برقراری ارتباط با دیگران کم می شود. رفتارهای کلیشه ای شروع می شود و الگوی اتیسم را دنبال می کند و شروع به انجام رفتارهای تکراری مثل بال بال زدن یا چرخیدن دور خود و دویدن بی هدف می کند.

این پسرفت معمولا تا سن 3 سالگی رخ می دهد.

کودک ممکن است علاقه به نگاه کردن به دیگران را از دست بدهد.

باور عمومی بر این است که اتیسم پسرونده رواج کمتری نسبت به الگوی اتیسم کلاسیک دارد اما مطالعات اخیر نشان می دهد که 18 تا 48 درصد کودکان اتیستیک از نوع اتیسم پسرونده هستند.

 

مشکلات ارتباطی در کودکان اتیسم

مشکلات ارتباطی در کودکان اتیسم

مشکلات ارتباطی در کودکان اتیسم

  • استفاده از ضمایر نادرست

مثلا بجای اینکه بگوید آب میخواهم از عبارت آب میخوای استفاده می کند.

  • کلمات یا عبارات تکراری استفاده می کند (اکولالیا)

  • نمی تواند در بازی وانمود به انجام کاری نماید.

مثلا وانمود کند به عروسک غذا می دهد.

  • اشاره نمی کند یا به به اشاره های دیگران توجه نمی کند.

  • از حرکات اشاره ای استفاده نمی کند یا کم استفاده می کند.

مثلا تکان دادن دست ( بای بای کردن) برای خداحافظی

  • نمی تواند از طریق صدایش احساسات و حالتهای درونی خود را منتقل کند.

مشکلات بینایی در کودکان اتیسم

مشکلات بینایی در کودکان اتیسم

مشکلات بینایی در کودکان اتیستیک

زمانی که اسم مشکلات بینایی در افراد طیف اتیسم می شود همه یاد یک مورد می افتند، نداشتن یا ضعف تماس چشمی.

اما مشکلات بینایی این افراد فقط ضعف در تماس چشمی نیست.

سایر رفتارهای بینایی افراد دارای اتیسم:
  • تحریک حس بینایی مثل نگاه به نورهای چرخان یا فلش دار
  • از گوشه چشم نگاه کردن
  • تکان دادن دست ها و نگاه کردن به آنها
  • استفاده از دید پیرامونی به جای دید مرکزی
  • قبل از برداشتن وسیله ها، نگاهش از آن دور می شود.

علت اینکه گاهی کودکان اتیسم از گوشه چشم نگاه می کنند به این دلیل نیست که آنها گوشه گیر هستند. بلکه دید تک چشمی اطلاعات حسی بیشتری نسبت به دید دو چشمی برای آنها فراهم می کند.

این افراد به دلیل مشکل در پردازش همزمان اطلاعات دیداری و شنیداری از تماس چشمی حین صحبت کردن اجتناب می کنند.

در نهایت به یاد داشته باشید تمرینات درمانی برای بهبود مهارت بینایی این کودکان باید سرگرم کننده، جالب و غیر تهاجمی باشد.

تفاوت های بازی در کودکان دارای اتیسم

تفاوت های بازی در کودکان دارای اتیسم

تفاوت بازی در کودکان اتیسم

بازی های نمادین

کودکان بدون اختلال اتیسم، تمایل به بازی های نمادین دارند. بدین صورت که با یک وسیله وانمود می کنند یک بازی هدفمند انجام می دهند. (مثلا استفاده از یک دفترچه برای موبایل و تلفن)

کودکان دارای اختلال طیف اتیسم، به ندرت از بازی های نمادین استفاده می کنند.

ضعف در مهارت تقلید

کودکانی که اتیستیک نیستند معمولا تماشا می کنندکه دیگران چگونه بازی می کنند. برای مثال ممکن است آنها مکعب ها را کنار هم بچینند و قطار درست کنند اما به محض اینکه ببینند کودک دیگری مکعب ها را روی هم قرار می دهد و برج می سازد او هم تقلید می کند و بازی جدیدی انجام می دهد.

کودکان دارای اتیسم علاقه به مشاهده و تقلید بازی دیگران ندارند.

ضعف در توجه اشتراکی

توجه اشتراکی مهارتی است که باعث توجه شما بر کارهایی که دیگران انجام می دهند می شود.

برای مثال وقتی کودک با کودک دیگری همکاری می کند تا پازل حل کنند یا یک بازی را با دیگران شریک می شود به دلیل مهارت توجه اشتراکی است.

نقص در برقراری ارتباط

کودکان دارای اختلال اتیسم، تمایل بسیار کم و یا مهارت کمی در برقراری ارتباط با هم بازی های خود دارند.

در نتیجه هم بازی های این کودکان فکر می کنند که این کودکان به آنها توجه نمی کنند.

به همین دلیل بسیاری از کودکان دارای اتیسم از گروه های بازی در مهد کودک و … طرد می شوند.

درمان:

کاردرمانی ذهنی ، کاردرمانی حسی و کاردرمانی درکی حرکتی به این افراد کمک می کند تا استقلال بیشتری برای انجام کارهای شخصی داشته باشند. همچنین یکپارچگی حسی در جهت تعدیل حسی و کم کردن آشفتگی های حسی بسیار سودمند است. (نمونه تمرینات قابل اجرا در منزل جهت تعدیل حسی کودکان اتیسم)

گفتاردرمانی برای برقراری ارتباط موثر و پویا بسیار مفید می باشد.. همچنین بازی درمانی و موسیقی درمانی نیز جهت کاهش مشکلات  رفتاری و مشکلات حس شنیداری پیشنهاد می شود.

کلینیک توانبخشی رستا شامل بخشهای درمانی کاردرمانی (نمونه تمرینات بخش کاردرمانی ذهنی در کودکان طیف اتیسم) ، گفتار درمانی و بازی درمانی (نمونه تمرینات بخش بازی درمانی در کودکان اتیسم ) در غرب تهران منطقه آریا شهر (صادقیه) با کادری مجرب و کارآزموده آماده ارائه خدمات در زمینه کاردرمانی حسی، کاردرمانی درکی حرکتی و بازی درمانی به کودکان طیف اوتیسم می باشد.

همچنین  کودکانی که امکان مراجعه حضوری در کلینیک را دارا نمی باشند می توانند پس از ارزیابی دقیق اولیه و دریافت برنامه درمانی مشخص، فرایند درمان را از طریق درمان از راه دور یا کاردرمانی آنلاین سپری نمایند.

منابع جهت مطالعات تکمیلی:

https://www.verywellhealth.com/what-are-the-three-levels-of-autism-260233

https://www.medicalnewstoday.com/articles/325106

https://www.autismawareness.com.au/could-it-be-autism/understanding-autism/

مقالات مرتبط

راهکار مشکلات خواب در کودکان اتیسم 

مشکلات حس شنیداری کودکان و درمان آن

حس شنوایی و پردازش شنیداری در کودکان، از جمله ارکان مهم کسب اطلاعات از محیط پیرامون محسوب می شود و مشکلات حس شنیداری، از دغدغه های اصلی خانواده های کودکان دارای این مشکل است.

در مبحث اختلالات پردازش حسی نیز حس شنیداری و عملکردهای مربوط به پردازشهای این حس، از جمله مواردی محسوب می گردد که مورد ارزیابی دقیق کاردرمانگر حسی قرار می گیرد.

شدت اختلالات این حس از مباحث سطوح پایین همچون عدم توجه به محرکهای صوتی بلاخص در کودکات مبتلا به نقص توجه یا اختلالات یادگیری گرفته تا موارد شدید همچون حساسیت بیش از حد به صوت در اختلالی همچون اتیسم و اختلال پردازش حسی یا تولید اصوات بی معنی جهت تحریک این حس گسترش یافته است.

بسیاری از موارد و مشکلاتی که خانواده ها با مراجعه به مراکز سنجش مدارس با آن مواجه می شوند، مشکلات مربوط به پردازش حس شنیداری است که در مرور زمان با غفلت مواجه شده و قابل درمان بوده است.

اختلال پردازش شنیداری

اختلال پردازش شنیداری

از آنجایی که پردازش شنیداری موثر، عامل مهمی برای تکامل مهارت های گفتاری محسوب می شود، خیلی وقتها علت نداشتن وضوح گفتار یا تاخیر گفتار به دلیل مشکلات در پردازش شنیداری است.

همچنین این کودکان در مهارت های تحصیلی همچون خواندن و هجی کردن دچار ضعف می شوند.

این کودکان ممکن است کودکانی حواس پرت، لجباز یا حتی ترسو به نظر بیایند.

این کودکان در فرایند یادگیری بیشتر به حس بینایی متکی هستند و عملکرد ضعیفی با حذف بینایی داشته باشند.

هرچه میزان آگاهی ما در مورد رشد و تکامل مهارت های کودکان بیشتر باشد، علت رفتارهای کودکان را بهتر درک خواهیم کرد.

آگاهی ما والدین سبب  می شود در موضوعاتی همچون زمانی که حرفی می گوییم و کودک برعکس آن را انجام می دهد یا باید یک مطلب را چندین بار به کودک بگوییم، یا سرعت انجام کارها در کودک بسیار پایین است، بجای اینکه به کودک برچسب لجباز، حواس پرت و … بزنیم، با اقدام جهت درمان اصولی از بروز مشکلات بعدی جلوگیری نماییم.

علائم و نشانه های اختلال در پردازش حسی

  • به سوالات، پاسخهای بی ربط می دهد
  • کلمات و حروف مشابه را مثل هم می شنود.
  • در دنبال کردن دستورات شنیداری دارای ضعف است.
  • اغلب می پرسد: چی؟ دوباره بگو
  • ضعف در حفظ کردن شعر

علائم و نشانه های مشکلات حس شنیداری

مشکل حس شنیداری همچون سایر حس ها، بصورت حساسیت بیش از حد یا پر حسی (بیش حسی) و عدم حساسیت یا کم حسی (حس جویی) قابل بررسی هستند.

نشانه های حساسیت بیش از حد یا پر حسی ( بیش حسی ) شنوایی

  • در محیط و مراسم های شلوغ همچون عروسی بی قراری می کنند
  • ممکن است از دیگران بخواهد تا ساکت باشند.
  • با کوچکترین صدا حوایش پرت می شود
  • از صدای سشوار، جارو برقی، ماشین اصلاح می ترسد یا بدش می آید.
  • خواب سبک دارد و با کوچکترین صدا از خواب می پرد.
  • از بازی و مشارکت های گروهی بدش می آید.
  • گوشش را با دستانش می پوشاند.

نشانه های عدم حساسیت یا کم حسی ( حس جویی ) شنوایی

  • به نظر می رسد در به خاطر سپردن یا درک آنچه گفته شده مشکل دارد
  • نسبت به صدا زدن اسمش با تاخیر واکنش نشان می دهد
  • تمایل به بازی های پر سر و صدا و محیط های شلوغ دارد
  • بی اعتنا و بی توجه به نظر می رسد.
  • با صدای بلند صحبت می کند.
  • کوبیدن اشیا برای تولید صدا
  • نزدیک کردن گوش به منبع صدا
نشانه های مشکلات حس شنوایی

نشانه های مشکلات حس شنوایی

همچنین مواردی همچون مشکل در خواندن، تاخیر در گفتار و تولید صدای بلند و غیر معمولی را می توان به موارد ذکر شده افزود.

به جهت قرار گرفتن سیستم وستبولار در ناحیه گوش، شاهد این امر هستیم که برخی از کودکان مبتلا به اختلالات حسی از جمله کودکان اتیسم، به جهت مشکلات سیستم وستیبولار اقدام به تولید صدا و آواهای بی معنی و غیر معمولی می کنند و از این طریق حس جویی می نمایند.

درمان

در درمان مشکلات حس شنیداری تیمی متشکل از کاردرمان حسی، کاردرمان ذهنی، گفتاردرمان و بازی درمان با یکدیگر همکاری می نماید.

کارمان حسی از طریق روشهای مختلف تعدیل حس و هدایت حواس کودک به سوی دستیابی به یکپارچگی حسی، نقش بنیادین و پایه ای را در درمان مشکلات این حس ایفا می نماید.

کاردرمان حسی با بهره گیری از متدهای مختلف از جمله تقویت یا تعدیل حس وستیبولار و ارائه محرکهای شنوایی کنترل شده و کانالیزه، نصب به تعدیل این حس اقدام می نماید.

استفاده از ابزارهایی همچون برنامه پردازش شنیداری در این مبحث مورد استفاده قرار می گیرد.

همچنین برای کودکانی که به جهت بیش حسی قسمت خارجی گوش اجازه استفاده از تجهیزات شنیداری را نمی دهند، ماساژ گوش از جمله راهکارهای اتخاذی محسوب می شود.

کاردرمان ذهنی با ارائه تمرینات مختلف شنیداری (مشاهده نمونه تمرین)، نقش کلیدی در مبحث پردازش و ادراک شنیداری ایفا نمونه و سعی در افزایش دقت شنیداری کودک می نماید.

در واقع کاردرمان ذهنی در این قسمت، به کودک فرا می دهد که کدام یک از اطلاعات حاصل از محرکهای صوتی مفید و با اهمیت محسوب می شوند و کدام محرکها را می بایست مورد توجه قرار نداده و نادیده گرفت.

همچنین بخش گفتار درمانی با تمرینات متنوع خود، استفاده از محرکهای صوتی و اصوات را در جهت برقراری ارتباط کلامی با محیط اطراف بررسی می نمایند.

همچنین بخش زیادی از مباحث مربوط به پردازش های کلامی همچون درک محتوای کلامی، درک و پاسخگویی به سخنان و سوالات و پردازش و اقدام لازم در برابر دستورات شنیداری در این قسمت مورد توجه قرار می گیرد.

بخش بازی درمانی مکانی امن برای مواجه شدن با محرکهای صوتی ناخوشایند برای کودک است.

همچنین این بخش، پل ارتباطی بین مهارت های فرا گرفته در بخشهای دیگر و محیط اجتماعی و خانوادگی کودک محسوب می شود.

کلینیک توانبخشی رستا متشکل از بخشهای درمانی کاردرمانی حسی، کاردرمانی ذهنی، گفتاردرمانی و بازی درمانی در غرب تهران واقع در منطقه آریا شهر (فلکه دوم صادقیه) آماده ارائه خدمات درمانی در مبحث درمان مشکلات حس شنوایی به مراجعین خود می باشد.

همچنین خانواده هایی که امکان استفاده از خدمات حضوری کلینیک را دارا نمی باشند می توانند از طریق استفاده از خدمات درمان از راه دور و کاردرمانی آنلاین، نسبت به ارزیابی  و دریافت برنامه درمانی مختص به کودک خود اقدام نمایند.

منابع جهت مطالعات تکمیلی:
مشکل شنیداری کودک

مشکل شنیداری کودک

https://sensory-processing.middletownautism.com/sensory-strategies/strategies-according-to-sense/auditory/over-responsive/

https://www.webmd.com/brain/auditory-processing-disorder#1

مقالات مرتبط با مباحث حسی کودک:

 

مشکلات حس بینایی کودک و درمان آن

حس بینایی از جمله حواسی محسوب میشود که نیاز به تعریف خاصی ندارد اما به دلیل نقش مهم و کلیدی آن در جمع آوری اطلاعات حسی از محیط پیرامون، در بررسی اختلالاتی از جمله یکپارچگی حسی و اختلال پردازش حسی نقش کلیدی ایفا می نماید.

نشانه های مشکلات حس بینایی

نشانه های مشکلات حس بینایی

بطور کلی مشکلات حس بینایی سبب ضعف در مهارت های درک دیداری میشوند و به همین دلیل شناخت مشکلات این حس مهم محسوب می گردد.

نشانه های مشکلات حس بینایی

  • مشکل در کپی کردن از تخته
  • به راحتی با تزئینات و دکور اتاق دچار حواس پرتی می شود
  • هماهنگی چشم و دست ضعیف
  • مشکل در درک مطلب
  • شکایت زیاد از سر درد
  • عدم تمایل به نقاشی و نوشتن

علائم و نشانه های مشکلات حس بینایی همچون حواس دیگر به دو صورت حساسیت بیش از حد یا پر حسی(بیش حسی) و عدم حساسیت یا کم حسی (حس جویی) قابل بررسی هستند.

نشانه های حساسیت بیش از حد یا پر حسی (بیش حسی) دیداری

  • پوشاندن چشم ها در محیط روشن
  • به راحتی با محرک بینایی مثل حرکت افراد، اسباب بازی و باز و بسته شدن در و پنجره دچار حواس پرتی می شود.
  • سردرد و سرگیجه حین تماشا یا فعالیت های بینایی
  • از تخته یا صفحه نمایش رایانه زود چشم بر میدارد
  • از محیط تاریک یا کم نور خوشش می آید.
  • هنگام راه رفتن مواقع را نمی بیند.
  • اجتناب از تماس چشمی
  • بیزاری از اشیا متحرک

نشانه های عدم حساسیت یا کم حسی (حس جویی) دیداری

  • خیره شدن به لامپ ، خورشید، رقص نور و وسایل روشنایی
  • خیره شدن به اشیا متحرک مثل تماشای توپ یا ماشین
  • علاقه به نگاه کردن به اشیا یا تلویزیون از فاصله نزدیک
  • در تشخیص و تطبیق شکل، رنگ و اندازه مشکل دارد.
  • علاقه به تماشای وسایل چرخان مثل پنکه
  • در پیدا کردن اشیا در یک زمینه شلوغ مشکل دارد
  • حین رونویسی خطوط را گم می کند.
  • از گوشه چشم نگاه می کند.

در مورد کلیشه های بینایی میتوان گفت که کلیشه های دیداری متنوع هستند و ممکن است بصورت تکان دادن دست، چرخاندن وسیله ها یا ریختن و خرد کردن اشیا و تماشای آنها، نگاه کردن از گوشه چشم و موارد دیگر باشند.

ضعف در پردازش دیداری

ضعف در پردازش دیداری

پردازش دیداری

مشکلات حس بینایی باعث ضعف در پردازش بینایی می شود که میتوان به موارد زیر اشاره نمود

  • مشکلات مربوط به دستخط، اندازه، فاصله حروف و نوشتن روی خط
  • مشکل در حرکات چشم
  • مشکل در تشخیص حروف
  • اغلب دچار مشکل در استفاده از پله هستند
  • مشکل در بازی با پازل، ماز یا پیدا کردن اشیا
  • لجبازی
  • ضعف توجه و تمرکز

درمان

در درمان مشکلات حس دیداری تیمی متشکل از درمانگران مختلف با یکدیگر همکاری می نمایند

کاردرمان حسی از طریق ارائه محرکهای دیداری کنترل شده سعی در تعدیل حس بینایی و کنترل کلیشه های دیداری می نماید. بخش اتاق تاریک از جمله قسمتهای اصلی در این فرایند محسوب می شود.

کاردرمان ذهنی در درمان مشکلات حس بینایی، با ارئه تمرینات مختلف دیداری سعی در تقویت مهارت های دیداری کودک بلاخص در بخش ادراک دیداری می نماید ( نمونه تمرینات )

بازی درمانگر با ایجاد موقعیتهای مختلف نیازمند مهارتهای بینایی در حین بازی درمانی، در راستای درمان مشکلات حس بینایی می تواند نقش موثری ایفا نماید و پل ارتباطی مهارتهای آموخته شده در محیط کلینیکی با محیط زندگی کودک باشد (نمونه تمرین)

همچنین به دلیل ماهیت تمرینات بخش دیداری، کودکانی که امکان مراجعه حضوری در کلینیک را دارا نمی باشند می توانند پس از ارزیابی دقیق اولیه و دریافت برنامه درمانی مشخص، فرایند درمان را از طریق درمان از راه دور یا کاردرمانی آنلاین سپری نمایند.

کلینیک توانبخشی رستا شامل بخشهای درمانی کاردرمانی، گفتار درمانی و بازی درمانی در غرب تهران منطقه آریا شهر (صادقیه) با کادری مجرب و کارآزموده آماده ارائه خدمات در زمینه کاردرمانی حسی، کاردرمانی درکی حرکتی و بازی درمانی در زمینه درمان مشکلات حس بینایی کودکان می باشد.

منابع جهت مطالعات تکمیلی:

https://spdaustralia.com.au/the-visual-system/

https://sensory-processing.middletownautism.com/sensory-strategies/strategies-according-to-sense/visual/over-responsive/

نمونه تمرینات دیداری:

نمونه تمرین مهارت های ادراک دیداری و ارتباط فضایی در کودکان پیش دبستانی

بازی برای تقویت ادراک دیداری کودک

تمرین ادراک دیداری برای کودکان پیش دبستانی

نمونه تمرینات اتاق تاریک کاردرمانی برای درمان مشکلات حس بینایی دیداری

پازل خانگی برای تقویت ادراک دیداری کودکان

تمرین تقویت دقت دیداری

بازی برای تقویت ردیابی دیداری نوزادان

مقالات مرتبط با مباحث حسی کودک: