نوشته‌ها

اختلال خواندن راهکارها و درمان

یکی از زیرشاخه های اختلالات یادگیری، اختلال خواندن یا dyslexia محسوب می شود و کشف علت اختلال خواندن و درمان اختلال خواندن بلاخص در دوران پیش از ورود به مدرسه و آمادگی جهت آزمون سنجش مدرسه، یکی از دغدغه های اصلی والدین کودکان مبتلا به این اختلال محسوب می شود. اگرچه نشانه ها و علائم اختلال خواندن در پیش از ورود به مدرسه به صورت دیگری می باشد که در این مقاله سعی به بررسی آن می نماییم.

علائم اختلال خواندن

در سنین قبل از مدرسه

  • کودک در به خاطر سپردن روزهای هفته و ماه های سال مشکل دارد. ممکن است رنگ ها را دیرتر از کودکان دیگر یاد بگیرد.
  • الفبا و تلفظ را دیرتر از کودکان دیگر یاد می گیرد.
  • ممکن است تاخیر در گفتار داشته باشد.
  • در یادگیری جهات از جمله چپ و راست دچار مشکل است.

در دوران مدرسه

  • در تشخیص کلماتی که نوشتارش با خواندنش متفاوت است مشکل دارد، مثل خاهر و خواهر
  • ترکیب حرف و صدا برایش دشوار است، مثلا حروفی از جمله م ، ا ، ش ، ی ، ن را می تواند بخواند اما نمیتواند کلمه ماشین
  • را تشخیص داده و قرائت کند و به طور حرف به حرف می خواند.
  • در تشخیص و یا ساخت لغات با وزن یکسان مشکل دارد همچون میز و تیز
  • در شناخت حروف دارای مشکل است همچون ب و پ
  • ممکن است حروف پایانی کلمات را حذف کند، برای مثال آمدند را آمدن بخواند یا بنویسد
  • در بیان حرف نخستین کلمه دچار مشکل شود و نتواند کل کلمه را بگوید
  • ترتیب حرف ها در کلمه را رعایت نکند و بجای سرد، سدر بگوید.
  • پاسخگویی درباره چیزی که خوانده برایش دشوار باشد.

 

 

 

 

باید توجه داشت که این کودکان مشکلی در هوش ندارند اما در یادگیری با مشکل مواجه هستند. کودکان دارای اختلال خواندن در هنگام خواندن دچار اضطراب شده و یا ممکن است در مداد به دست گرفتن دارای مشکل بوده و دستخط خوبی نداشته باشند.

کودکان مبتلا به اختلال خواندن در یادگیری زبان خارجی با مشکل مواجه هستند.

کودکان مبتلا به اختلال خواندن ممکن است از نظر خانواده و مدرسه برچسب تنبل، بی دقت، بی انگیزه و حتی لجباز داشته باشند اما این کودکان فقط مشکل یادگیری دارند که با برنامه های جبرانی می توان این مشکلان را بطرف نمود.

علت اختلال خواندن

در مبحث علت این اختلال طیف وسیعی از عوامل از جمله ادراک دیداری کودک (نمونه تمرین)، ادراک شنیداری (نمونه تمرین)، تعقیب بینایی، نقص توجه و …  گرفته تا عامل ژنتیک قابل بررسی بوده و هر یک نیازمند متدهای درمانی خاص خود است. ممکن است کودکی با علائم اختلال خواندن در سطح پردازش و ادراک دیداری دچار مشکل باشد اما کودکی دیگر با علائم این اختلال، دچار نقص در مهارت شناختی دیگری باشد.

  • این کودکان مشکلی در هوش ندارند و حتی ممکن است در زمینه های دیگری از جمله هنر، موسیقی، ورزش و یا تجارت افراد با استعدادی محسوب شوند.
  • خیلی از والدین با دیدن مشکلات روخوانی یا سردرد کودک در حین روخوانی تصور می کنند که کودکشان دارای ضعف بینایی بوده و نیازمند عینک می باشد ولی با مراجعه به بینایی سنج این مسئله رد می شود.
  • این کودکان بخاطر ضعفی که دارند، اعتماد بنفس پایینی دارند و از درس و مدرسه فراری هستند زیرا از ضعف یادگیری خودشان آگاه هستند.

درمان اختلال خواندن

اختلال خواندن از سنین پیش از مدرسه قابل تشخیص و درمان می باشد. بسیاری از تست های سنجش هوش بلاخص تست وکسلر این قابلیت را دارا بوده که بطور دقیق وجود و میزان و شدت این اختلال را مورد ارزیابی قرار دهد.

این اختلال در هر سنی از کودکی تا بزرگسالی قابل تشخیص و درمان بوده اما تست های ارزیابی و روش های درمان اختلال خواندن در سنین مختلف متفاوت است.

در طی فرایند درمان اختلال خواندن با کاردرمانی و گفتاردرمانی، درمانگر براساس ارزیابی اولیه و علت ضعف کودک، راهکارهای درمانی گوناگونی را در جهت تقویت مهارتهای شناختی پایه و درمان این اختلال ارائه می نمایند. تجربه شخصی ما حاکی از این است که این کودکان به دلیل موارد متعدد ناکامی و آگاهی و شناخت نسبت به ضعف های خود در مقایسه با همسالانشان، در ابتدا همکاری ضعیفی را از خود نشان می دهند.

در این پروسه، شروع فعالیت های پایه ی شناختی در فرایند بازی درمانی (نمونه تمرین) و ایجاد شرایط موفقیت کودک در جهت بالا بردن اعتماد بنفس توسط روانشناس کودک می تواند نقش مهمی در ادامه فرایند توانبخشی ایفا کند.

با توجه به نوع تمرینات و مداخلات درمانی در اختلال خواندن، بطور قاطع میتوان گفت مبحث درمان آنلاین و کاردرمانی از راه دور در این شاخه بسیار توانمند و نتیجه بخش عمل کرده است.

نمونه تمرینات بازی درمانی در جهت تقویت ادراک دیداری در درمان اختلال خواندن

منابع جهت مطالعات تکمیلی :

https://www.dyslexia.com/about-dyslexia/signs-of-dyslexia/test-for-dyslexia-37-signs/

 

https://www.nhs.uk/conditions/dyslexia/

 

https://www.understood.org/en/learning-thinking-differences/child-learning-disabilities/dyslexia/what-is-dyslexia

مقالات مرتبط

درمان اختلال نوشتن در کودکان 
نشانه ها و درمان اختلالات یادگیری