سطوح اتیسم

انواع سطوح اتیسم

یکی از دغدغه های والدین کودکان مبتلا به اتیسم، تعیین درجه و شدت اختلال در کودکشان است.

شاید بهتر باشد قبل از اینکه به نشانه های اختصاصی سطوح مختلف اتیسم و مشکلات ناشی از آن بپردازیم و تفاوت های موجود در این سطوح را بررسی نماییم ابتدا تعریفی کلی از این اختلال به عمل آوریم.

  • اتیسم یک بیماری نیست بلکه یک اختلال عصبی-رشدی محسوب می گردد. این اختلال سبب میگردد افراد در ارتباط و تعاملات اجتماعی دچار مشکل و چالش گردند و به آموزش و حمایت های ویژه نیازمند باشند.
  • نشان جهانی اختصاص یافته به این اختلال یک قطعه از پازل تعیین شده است.

    نشان جهانی اتیسم

    نشان جهانی اتیسم

  • نشانه های اولیه اتیسم در سه سال اول زندگی بروز می یابد

برخی از علائم

  • گرایش به تنهایی و عدم بازی های اجتماعی
  • وابستگی غیر طبیعی به اشیا
  • عدم توانایی ارتباط با دیگران
  • واکنش کم یا غیر معمول به صداها
  • حساسیت بیش از حد یا کم تر از حد نسبت به لمس شدن
  • عدم توجه به خطرات
  • عدم استفاده از گفتار و عدم تغییر حالت صورت
  • عدم برقراری ارتباط چشمی
  • علاقه به چیزهای تکراری ، چیدن اشیا کنار هم و مشکل در پذیرش چیزهای غیر تکراری و جدید
  • خنده یا گریه نامناسب
  • بازی نامناسب با اسباب بازی ها
  • بیش فعالی یا انفعال

علائم تشخیص زود هنگام اوتیسم در نوزادی

  • تمرکز بصری غیر طبیعی (معمولا با بررسی مداوم یک شی)

    علائم تشخیص زود هنگام اوتیسم در نوزادی

    علائم تشخیص زود هنگام اوتیسم در نوزادی

  • رفتارهای تکراری غیر طبیعی (به شکل غیر معمول زمان زیادی را صرف کارهای تکراری همچون نگاه کردن به دست هایش یا غلتاندن یک شی می کند)
  • کمبود توانایی تولید صدا متناسب با سن (حروف صدا دار مثل ماما، بابا، تا تا و… را با تاخیر به زبان می آورد)
  • تاخیر عمدی در ارتباطات ( تغییرات چهره ای خنثی در مواجه با دیگران و عدم تلاش برای کسب توجه والدین)
  • علاقه ای به ارتباطات متقابل ندارد (به ارتباط با اشیا بیشتر از ارتباط با انسانها علاقه دارد)

 

نشانه های اوتیسم قبل از یک سالگی

  • به ندرت به دیگران توجه می کند

    نشانه های اوتیسم قبل از یک سالگی

    نشانه های اوتیسم قبل از یک سالگی

  • ضعف در واکنش به اسم
  • خیلی کم و با تاخیر قان و قون می کنند
  • تماس چشمی ضعیف
  • به ندرت از حرکات و گفتار دیگران تقلید می کند
  • به ندرت لبخند می زند
  • احتمال تاخیر در بعضی مراحل حرکتی همچون غلتیدن و چهار دست و پا رفتن

 

نشانه های اتیسم سطح 1 (نیازمند حمایت)

  1. مشکل اساسی اتیسم سطح یک، ضعف در مهارت های شناخت اجتماعی است.
  2. هر سه سطح اتیسم، مشکل در مهارت های ارتباطی را دارا می باشند اما شدت این مشکلات در سطح 1 از دو سطح دیگر کمتر است ( ضعف در تماس چشمی، حالات چهره و …)
  3. علاقه به تکرار یک فعالیت دارند و یا دارای علایق خاص از جمله علاقه به اعداد هستند.
  4. الگوهای رفتاری سفت و سختی دارند که تغییر این الگوها معمولا برایش ناراحت کننده است
  5. در پیدا کردن دوست مشکل دارند.

    نشانه های اتیسم سطح 1 (نیازمند حمایت)

    نشانه های اتیسم سطح 1 (نیازمند حمایت)

  6. علاقه کم به ارتباطات اجتماعی
  7. مشکل در شروع گفتگو
  8. نیاز به کمک در برنامه ریزی کارها
  9. مشکلات حسی
  • در این افراد معمولا گفتار روان است اما درک ظرافت کلامی وجود ندارد
  • این افراد مفاهیمی همچون شوخی، کنایه، دروغ، استعاره و ضرب المثل را درک نمی کنند.
  • در همدردی با دیگران دچار مشکل هستند.
  • برای این افراد، توانایی تفسیر احساسات دیگران یا زبان بدن دیگران بسیار دشوار است.

 

نشانه های اتیسم سطح 2 (نیازمند پشتیبانی قابل توجه)

در اتیسم سطح دو یا به عبارتی دیگر، اتیسم متوسط، نشانه ها شدیدتر و مشکلات بیشتر است هرچند در مقایسه با اتیسم سطح سه، فرد با شدت مشکلات کمتری روبرو می باشد.

این افراد بیشتر از افراد سطح 1 رفتارهای تکراری دارند و زمانی که این روتین ها قطع شوند، بسیار آشفته می شوند.

با توانبخشی به موقع و زودهنگام، مهارتهای فرد سطح 2 می تواند به مهارتهای سطح 1 برسد.

ارتباط کلامی:

مشکلات زیاد در ارتباط کلامی وجود دارد و مکالمه های این افراد کوتاه یا فقط در بعضی موضوعات خاص می باشد.

این امکان هم وجود دارد که ارتباط کلامی برقرار نکند.

ارتباط غیر کلامی:

نمی تواند احساسات خود را از طریق حالت چهره بیان کند. ممکن است با شخصی که با او صحبت می کند ارتباط چشمی برقرار نکند.

هوش:

برخی از افراد این سطح دارای نمره هوش عادی هستند اما برخی دیگر دارای نارسایی ذهنی می باشند.

استقلال:

به شرط تشخیص و درمان به موقع این افراد می توانند تا حدودی در شرایط زندگی و شغلی خود مستقل باشند.

 

نشانه های اتیسم سطح 3

فقدان مهارت های ارتباطی کلامی و غیر کلامی

این کودکان به کلام نمی رسند یا ممکن است برای ارتباط کلامی از تک کلمه استفاده کنند.

مشکلات شناختی

ضریب هوشی پایین

تمایل بسیار کم به مشارکت های اجتماعی و تعامل با دیگران

مشکلات جسمی

تشنج، اختلال خواب، مشکلات گوارشی و …

رفتار تکراری

ممکن است این رفتارها شدید و غیر قابل کنترا باشد مثل به هم کوبیدن در، ضربه های محکم به بدن، کوبیدن سر به دیوار، ناله کردن و …

مشکل جدی در کنار آمدن با تغییرات غیر منتظره در محیط یا امور روزمره

بهم ریختگی در مقابل تغییر توجه و تمرکز

اتیسم پسرونده

اتیسم پسرونده

اتیسم پسرونده

اتیسم پسرونده یا اتیسم با پسرفت، یکی از چالش برانگیزترین مسئله ها در مورد این طیف اختلال هست.

در اتیسم پسرونده، کودک به نظر رشد طبیعی دارد اما کم کم دچار از دست دادن مهارت ها می شود.

گفتار کودک محدود می شود و تمایل به برقراری ارتباط با دیگران کم می شود. رفتارهای کلیشه ای شروع می شود و الگوی اتیسم را دنبال می کند و شروع به انجام رفتارهای تکراری مثل بال بال زدن یا چرخیدن دور خود و دویدن بی هدف می کند.

این پسرفت معمولا تا سن 3 سالگی رخ می دهد.

کودک ممکن است علاقه به نگاه کردن به دیگران را از دست بدهد.

باور عمومی بر این است که اتیسم پسرونده رواج کمتری نسبت به الگوی اتیسم کلاسیک دارد اما مطالعات اخیر نشان می دهد که 18 تا 48 درصد کودکان اتیستیک از نوع اتیسم پسرونده هستند.

 

مشکلات ارتباطی در کودکان اتیسم

مشکلات ارتباطی در کودکان اتیسم

مشکلات ارتباطی در کودکان اتیسم

  • استفاده از ضمایر نادرست

مثلا بجای اینکه بگوید آب میخواهم از عبارت آب میخوای استفاده می کند.

  • کلمات یا عبارات تکراری استفاده می کند (اکولالیا)

  • نمی تواند در بازی وانمود به انجام کاری نماید.

مثلا وانمود کند به عروسک غذا می دهد.

  • اشاره نمی کند یا به به اشاره های دیگران توجه نمی کند.

  • از حرکات اشاره ای استفاده نمی کند یا کم استفاده می کند.

مثلا تکان دادن دست ( بای بای کردن) برای خداحافظی

  • نمی تواند از طریق صدایش احساسات و حالتهای درونی خود را منتقل کند.

مشکلات بینایی در کودکان اتیسم

مشکلات بینایی در کودکان اتیسم

مشکلات بینایی در کودکان اتیستیک

زمانی که اسم مشکلات بینایی در افراد طیف اتیسم می شود همه یاد یک مورد می افتند، نداشتن یا ضعف تماس چشمی.

اما مشکلات بینایی این افراد فقط ضعف در تماس چشمی نیست.

سایر رفتارهای بینایی افراد دارای اتیسم:
  • تحریک حس بینایی مثل نگاه به نورهای چرخان یا فلش دار
  • از گوشه چشم نگاه کردن
  • تکان دادن دست ها و نگاه کردن به آنها
  • استفاده از دید پیرامونی به جای دید مرکزی
  • قبل از برداشتن وسیله ها، نگاهش از آن دور می شود.

علت اینکه گاهی کودکان اتیسم از گوشه چشم نگاه می کنند به این دلیل نیست که آنها گوشه گیر هستند. بلکه دید تک چشمی اطلاعات حسی بیشتری نسبت به دید دو چشمی برای آنها فراهم می کند.

این افراد به دلیل مشکل در پردازش همزمان اطلاعات دیداری و شنیداری از تماس چشمی حین صحبت کردن اجتناب می کنند.

در نهایت به یاد داشته باشید تمرینات درمانی برای بهبود مهارت بینایی این کودکان باید سرگرم کننده، جالب و غیر تهاجمی باشد.

تفاوت های بازی در کودکان دارای اتیسم

تفاوت های بازی در کودکان دارای اتیسم

تفاوت بازی در کودکان اتیسم

بازی های نمادین

کودکان بدون اختلال اتیسم، تمایل به بازی های نمادین دارند. بدین صورت که با یک وسیله وانمود می کنند یک بازی هدفمند انجام می دهند. (مثلا استفاده از یک دفترچه برای موبایل و تلفن)

کودکان دارای اختلال طیف اتیسم، به ندرت از بازی های نمادین استفاده می کنند.

ضعف در مهارت تقلید

کودکانی که اتیستیک نیستند معمولا تماشا می کنندکه دیگران چگونه بازی می کنند. برای مثال ممکن است آنها مکعب ها را کنار هم بچینند و قطار درست کنند اما به محض اینکه ببینند کودک دیگری مکعب ها را روی هم قرار می دهد و برج می سازد او هم تقلید می کند و بازی جدیدی انجام می دهد.

کودکان دارای اتیسم علاقه به مشاهده و تقلید بازی دیگران ندارند.

ضعف در توجه اشتراکی

توجه اشتراکی مهارتی است که باعث توجه شما بر کارهایی که دیگران انجام می دهند می شود.

برای مثال وقتی کودک با کودک دیگری همکاری می کند تا پازل حل کنند یا یک بازی را با دیگران شریک می شود به دلیل مهارت توجه اشتراکی است.

نقص در برقراری ارتباط

کودکان دارای اختلال اتیسم، تمایل بسیار کم و یا مهارت کمی در برقراری ارتباط با هم بازی های خود دارند.

در نتیجه هم بازی های این کودکان فکر می کنند که این کودکان به آنها توجه نمی کنند.

به همین دلیل بسیاری از کودکان دارای اتیسم از گروه های بازی در مهد کودک و … طرد می شوند.

درمان:

کاردرمانی ذهنی ، کاردرمانی حسی و کاردرمانی درکی حرکتی به این افراد کمک می کند تا استقلال بیشتری برای انجام کارهای شخصی داشته باشند. همچنین یکپارچگی حسی در جهت تعدیل حسی و کم کردن آشفتگی های حسی بسیار سودمند است. (نمونه تمرینات قابل اجرا در منزل جهت تعدیل حسی کودکان اتیسم)

گفتاردرمانی برای برقراری ارتباط موثر و پویا بسیار مفید می باشد.. همچنین بازی درمانی و موسیقی درمانی نیز جهت کاهش مشکلات  رفتاری و مشکلات حس شنیداری پیشنهاد می شود.

کلینیک توانبخشی رستا شامل بخشهای درمانی کاردرمانی (نمونه تمرینات بخش کاردرمانی ذهنی در کودکان طیف اتیسم) ، گفتار درمانی و بازی درمانی (نمونه تمرینات بخش بازی درمانی در کودکان اتیسم ) در غرب تهران منطقه آریا شهر (صادقیه) با کادری مجرب و کارآزموده آماده ارائه خدمات در زمینه کاردرمانی حسی، کاردرمانی درکی حرکتی و بازی درمانی به کودکان طیف اوتیسم می باشد.

همچنین  کودکانی که امکان مراجعه حضوری در کلینیک را دارا نمی باشند می توانند پس از ارزیابی دقیق اولیه و دریافت برنامه درمانی مشخص، فرایند درمان را از طریق درمان از راه دور یا کاردرمانی آنلاین سپری نمایند.

منابع جهت مطالعات تکمیلی:

https://www.verywellhealth.com/what-are-the-three-levels-of-autism-260233

https://www.medicalnewstoday.com/articles/325106

https://www.autismawareness.com.au/could-it-be-autism/understanding-autism/

مقالات مرتبط

راهکار مشکلات خواب در کودکان اتیسم 
6 پاسخ
    • hosein mirhadi
      hosein mirhadi گفته:

      کودکان با سطوح اتیسم دو و سه نسبت به سطح یک، درگیر مشکلات حسی بیشتری هستند که به طبع سبب میشه محوریت درمان حداقل در ابتدای پروسه بیشتر با تاکید بر تعدیل مسائل حسی در دستور کار قرار بگیره و بعد به آموزشهای ویژه پرداخته بشه. در مورد میزان نتیجه بخشی هم این امر صادق هست و پروسه درمان در کودک اتیسم سطح سه نه به جهت درمان کامل کودک بلکه با هدف انتقال از سطح سه به سطح دو برنامه ریزی میشه

      پاسخ
    • hosein mirhadi
      hosein mirhadi گفته:

      با سلام ، ممکن است سطح مشکلات به گونه ای باشه که دیگران پی به موضوع نبرند اما همچنان مشکلات در استدلال، یادگیری و … پایدار باشد و سبب بروز مشکلات بعدی به صورت رفتاری بشه

      پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چهار − یک =